Patiënten willen weten wat ze zelf kunnen doen om hun leven met een ziekte of aandoening te verbeteren. En staan open voor informatie over voeding, bewegen, slaap, ontspanning en andere leefstijlfactoren. Patiëntenorganisaties zijn voor patiënten een belangrijke en betrouwbare bron van informatie. Steeds vaker bieden zij ook ondersteuning bij leefstijlverandering, bijvoorbeeld via peersupport. Voor patiënten die op zoek zijn naar informatie en steun, kan een patiëntenorganisatie het verschil maken. De Coalitie Leefstijl in de Zorg helpt je om leefstijl een stevige plek te geven in informatie, ondersteuning en richtlijnen. Hier staan onze adviezen op een rij.
Benut de expertise van Voedingscentrum, Kenniscentrum Sport & Bewegen en Trimbos-instituut
Door gebruik te maken van de expertise van kenniscentra zorg je ervoor dat je informatie aansluit bij algemene landelijke richtlijnen en actuele inzichten over leefstijl. Deze kenniscentra actualiseren hun informatie regelmatig en bieden wetenschappelijk onderbouwde adviezen. De coalitie zet in dit overzicht al hun handige tools op een rij.
Gebruik of deel informatie van Thuisarts en Apotheek.nl
Veel patiënten zoeken informatie op meerdere plekken. Door aan te sluiten bij andere betrouwbare online bronnen help je hen aan eenduidige informatie over leefstijl. Thuisarts biedt informatie over leefstijl en de invloed op specifieke ziektes en aandoeningen. Apotheek.nl biedt informatie over leefstijl en de invloed op medicijnen en andersom.
Leer van andere patiëntenorganisaties
Kijk welke leefstijlinformatie over leefstijl al bestaat bij andere patiëntenorganisaties. Zo voorkom je dubbel werk en kun je voortbouwen op bestaande kennis en ervaring. De coalitie ondersteunde verschillende patiëntenorganisaties bij het ontwikkelen van leefstijlinformatie. Denk aan webteksten, video’s, podcasts, magazines, e-learnings, maar bijvoorbeeld ook trainingsmaterialen voor vrijwilligers.
Gebruik gedragsveranderingstechnieken
Gedragsveranderingstechnieken helpen om patiënten bewust te maken van het belang van leefstijl, hen te motiveren om ermee aan de slag te gaan en veranderingen vol te houden.
In een handreiking licht de coalitie 15 wetenschappelijk onderbouwde gedragsveranderingstechnieken toe die je kunt inzetten in je online communicatie.
Ontwikkel informatie voor iedereen
Zorg dat je informatie toegankelijk en begrijpelijk is voor iedereen. Ook voor kwetsbare groepen, zoals mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. De coalitie zet de tips van expertisecentrum Pharos voor je op een rij.
Benut de handreiking ‘Wat kan een patiënt zelf doen rondom een operatie?’
Voor iedereen die met patiënten communiceert rondom een operatie ontwikkelde de coalitie een eenduidige leefstijlboodschap en tips voor implementatie.
De coalitie onderzocht hoe zogenoemde teachable moments optimaal benut kunnen worden: momenten waarop patiënten extra openstaan voor leefstijlverandering. Dit resulteerde in praktische handreikingen voor drie situaties:
De handreikingen bevatten wetenschappelijk onderbouwd gedragsadvies en bieden inspirerende voorbeelden en tools om leefstijl structureel in de zorg te integreren. Daarnaast ontwikkelde de coalitie een podcast, webinars en workshopmaterialen over teachable moments. De handreikingen bieden inspiratie voor deze drie teachable moments, maar ook voor het analyseren en benutten van andere teachable moments zoals het moment van diagnose.
Patiëntenorganisaties kennen de waarde van peersupport en organiseren steeds vaker activiteiten waarbij mensen met vergelijkbare ervaringen elkaar ondersteunen bij leefstijlverandering. Dit is een vorm van steun die zorgverleners niet kunnen bieden.
Overtuig zorgverleners
Gebruik de whitepaper ‘De kracht van peersupport’ om zorgverleners te laten zien dat peersupport een waardevolle aanvulling is op hun zorg. En vraag bij je contactpersoon na wie er binnen de zorgorganisatie verantwoordelijk is voor samenwerking met en toeleiding naar leefstijlaanbod. Zij weten misschien nog niet wat peersupport kan bieden. De whitepaper gaat in op wat peersupport is, wat het oplevert voor patiënten en zorgverleners, welke vorm bij wie past en wat de rol van de zorgverlener is.
Organiseer zelf peersupport
In de bijlage van de whitepaper over de kracht van peersupport vind je inspirerende voorbeelden. Ook zijn met ondersteuning van de Coalitie meerdere peersupportactiviteiten opgezet:
Organiseer een LeefLab
Een inspirerend voorbeeld zijn de LeefLabs van Diabetesvereniging Nederland (DVN). Tijdens een LeefLab-bijeenkomst gaan patiënten in gesprek met ervaringsdeskundigen en zorgverleners over leefstijl en ontdekken ze wat werkt in hun dagelijks leven. DVN ontwikkelde een blauwdruk die andere patiëntenorganisaties kunnen gebruiken om LeefLabs te organiseren.
Patiëntenorganisaties kunnen leefstijl actief inbrengen bij de ontwikkeling en herziening van richtlijnen. Onze handreiking met praktische adviezen en voorbeelden ondersteunt jou daarbij. In de handreiking staat:
Kijk ook altijd of je vanuit de richtlijn een verwijzing kunt krijgen naar leefstijlproducten en -activiteiten van je eigen patiëntenorganisatie.
Om leefstijlinitiatieven duurzaam te laten landen, is het belangrijk aan te sluiten bij de koers van je organisatie. Misschien is er al een visie op leefstijl of preventie? Is die er niet, dan zijn er vaak wel aanknopingspunten. Verbind leefstijlactiviteiten aan bestaande doelen en thema’s zoals het versterken van zelfregie, het voorkomen van onnodige zorg of het beter ondersteunen van mensen in het dagelijks leven. Door hierbij aan te sluiten voorkom je dat leefstijl een los project wordt. En wordt het vanzelf onderdeel van bestaande processen, beleid, financiering en werkzaamheden.
