Leefstijl als vast onderdeel van goede zorg vraagt om meer dan goede voorbeelden en enthousiaste voorlopers. Het vraagt om structurele implementatie, samenwerking en borging. Met de voortzetting van de Coalitie Leefstijl in de Zorg onderstreept het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) dat leefstijl een blijvende plaats krijgt binnen de transitie naar passende zorg.
In de recente Kamerbrief over de afronding van de Coalitie Leefstijl in de Zorg spreekt VWS waardering uit voor de resultaten die de afgelopen 3,5 jaar zijn bereikt. Tegelijkertijd maakt de minister duidelijk dat de opgave nog niet is voltooid. De komende jaren verschuift de aandacht van ontwikkelen en agenderen naar implementeren, regionaal opschalen en duurzaam borgen van leefstijl in de dagelijkse zorgpraktijk.
Een logische vervolgstap
De Coalitie Leefstijl in de Zorg werd in 2023 gestart om leefstijl een vanzelfsprekend onderdeel te maken van preventie én curatieve zorg. Sindsdien is samen met zorgprofessionals, patiëntenorganisaties, kennisinstellingen, onderwijs, beroepsverenigingen en overheden gewerkt aan praktische oplossingen die zorgverleners ondersteunen bij het inzetten van leefstijl als onderdeel van behandeling en begeleiding.
Volgens VWS sluit deze aanpak naadloos aan bij de beweging die in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) centraal staat: de omslag naar passende zorg, waarbij gezondheid, kwaliteit van leven, samenwerking en preventie een steeds grotere rol spelen. Leefstijl is daarbij geen los thema meer, maar een essentieel onderdeel van toekomstbestendige zorg.
Van kennis ontwikkelen naar kennis toepassen
Waar de eerste programmaperiode vooral gericht was op het ontwikkelen van kennis, hulpmiddelen en samenwerkingen, ligt de nadruk in de vervolgfase op toepassing in de praktijk. Veel van de benodigde kennis en instrumenten zijn inmiddels beschikbaar. De uitdaging is nu om bewezen aanpakken op grotere schaal toe te passen en duurzaam onderdeel te maken van de reguliere zorg.
De Coalitie blijft daarom werken volgens dezelfde succesvolle netwerkgerichte aanpak. Door zorg, wetenschap, onderwijs, patiëntenorganisaties, beroepsverenigingen en beleidsmakers met elkaar te verbinden, kunnen kennis, ervaringen en praktische oplossingen sneller worden gedeeld en geïmplementeerd. Zo wordt versnippering voorkomen en kunnen succesvolle initiatieven eenvoudiger worden opgeschaald.
Een stevige basis voor de volgende fase
De resultaten van de afgelopen jaren laten zien dat deze aanpak werkt. De Coalitie heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het normaliseren van leefstijl als onderdeel van reguliere zorg. Onder andere door:
- betrouwbare leefstijlinformatie voor patiënten beschikbaar te maken via onder meer Thuisarts.nl en Apotheek.nl;
- honderden implementatie-, opleidings- en zelfzorgtrajecten te ondersteunen via vouchers en coaching;
- leefstijl steviger te verankeren in opleidingen en nascholing van zorgprofessionals;
- een landelijke kennisinfrastructuur op te bouwen met praktijkvoorbeelden, scholingen en wetenschappelijk onderbouwde kennis;
- zorgprofessionals en organisaties te ondersteunen met praktische implementatiehulpmiddelen.
Daarnaast groeide de Coalitie uit tot een landelijk netwerk waarin duizenden zorgprofessionals, onderzoekers, bestuurders, opleiders en beleidsmakers kennis uitwisselen en elkaar inspireren. Die samenwerking blijkt volgens de evaluatie een van de belangrijkste succesfactoren achter de bereikte impact.
De beweging vasthouden
Ondanks de behaalde resultaten benadrukt de Kamerbrief dat blijvende inspanningen nodig zijn. Leefstijl is steeds vaker onderdeel van beleid en praktijk, maar structurele implementatie vraagt om veranderingen in organisatie, samenwerking, bekostiging, onderwijs en cultuur. Ook regionale samenwerking en het opschalen van bewezen initiatieven blijven belangrijke aandachtspunten.
Juist daarom is de voortzetting van de Coalitie Leefstijl in de Zorg van grote waarde. De opgebouwde kennis, instrumenten, netwerken en praktijkervaring vormen een stevige basis om de komende jaren de volgende stap te zetten: leefstijl niet alleen erkennen als belangrijk, maar ook duurzaam verankeren in de dagelijkse praktijk van de Nederlandse gezondheidszorg.
Met deze vervolgfase blijft de Coalitie bijdragen aan dezelfde gezamenlijke ambitie: een zorgsysteem waarin leefstijl een vanzelfsprekend onderdeel is van goede, passende en toekomstbestendige zorg.
