BigMove is ontstaan vanuit de verschuiving van de focus op ‘ziekte en zorg’ naar ‘gezondheid en gedrag’. Niet de diagnose of het probleem staat centraal, maar hoe deelnemers zélf hun functioneren ervaren en wat mensen zelf waardevol vinden. Door dát perspectief leidend te laten zijn, ervaren deelnemers meer regie over hun leven. Het resultaat: significante verbeteringen in gezondheid, functioneren en kwaliteit van leven.
Oorsprong
BigMove ontstond in 2003 in Amsterdam-Venserpolder, uit frustratie die leidde tot innovatie. Een huisarts en een fysiotherapeut merkten dat mensen met complexe problematiek niet écht verder kwamen met klassieke voorlichting en educatie. Er was behoefte aan een andere aanpak die niet alleen over klachten ging, maar over wat mensen drijft en wat ze zelf willen en kunnen doen.
Zo ontwikkelden ze de visie ‘van Ziekte en Zorg naar Gezondheid en Gedrag’ en BigMove: een interventie die bewegen en plezier koppelt aan systematische aandacht voor wat deelnemers belangrijk vinden en wat ze zelf gaan doen in hun functioneren.
BigMove in de praktijk
BigMove combineert individuele gesprekken met groepssessies. In de individuele gesprekken brengen deelnemers in kaart hoe zij hun functioneren ervaren en formuleren zij eigen doelen. In de groepssessies proberen zij nieuwe vormen van bewegen uit in een veilige, steunende en prikkelende omgeving. Het gaat nadrukkelijk niet om een traditionele ‘beweeggroep’, maar om een plek waar mensen samen experimenteren met nieuw gedrag en ontdekken wat voor hén werkt.
De interventie werkt op meerdere niveaus tegelijk: fysiek, mentaal én sociaal. Plezier blijkt de sterkste motor in het programma: door positieve ervaringen ontstaat motivatie om vol te houden en verder te groeien. Het gaat om een positieve spiraal waarbij mensen ontdekken wat voor hen werkt. Als mensen meer in beweging komen – mentaal, fysiek, sociaal – en handelen in de richting die zij zelf kiezen, ervaren zij meer invloed op hun leven en brede gezondheid.
Pilot evaluatie
In een pilot evaluatie werden na minimaal vier maanden significante – en ook klinisch relevante – verbeteringen gevonden in ervaren gezondheid, kwaliteit van leven, copinggedrag en zowel mentaal als sociaal functioneren, onafhankelijk van leeftijd of geslacht. Deelnemers rapporteerden een verschuiving van negatief naar positiever ervaren functioneren, en doelen en actieplannen verschoven van een focus op korte termijn naar duurzame langere-termijndoelen.
Succesfactoren en barrières
Drie succesfactoren staan centraal in de aanpak. Ten eerste staat het perspectief van deelnemers écht centraal, wat hun gevoel van regie, identiteit en motivatie vergroot. Ten tweede versterkt de combinatie van individuele begeleiding en groepssessies elkaar: individuele gesprekken geven structuur en persoonlijke aandacht, terwijl de groep beweging, plezier, sociale verbinding en experimenteerruimte biedt. Tot slot ligt de interventie niet vast in een protocol, er is wel een kader. Dit geeft de flexibiliteit voor deelnemers en coaches om de inhoud en het proces tijdens de interventie zelf vorm te geven.
De aanpak past bij de huidige beleidsrichtingen waarbij de nadruk ligt op het leveren van domeinoverstijgende en passende zorg om de invloed op het functioneren van mensen te vergroten. Het financieringssysteem is echter nog onvoldoende ingericht om te verschuiven van een doelgroepsgerichte financiering, naar groepen met een doel, een holistische persoonsgericht aanpak in de wijk duurzaam te financieren.
Van zorg naar gezondheid
Begin bij wat mensen belangrijk en waardevol vinden en hoe mensen zelf over hun functioneren denken, niet bij wat professionals denken dat ze wel of niet moeten doen. De traditionele volgorde is: diagnose → behandelplan → uitvoering. De aanpak van zorg naar gezondheid draait dat om: wat doe je nu → wat vind je belangrijk → welke mogelijkheden heb je nodig → wat ga je doen → kan een ander daar nog iets aan toevoegen?
Van doelgroepen naar groepen met een doel
We hebben ook geleerd dat mensen het waardevol vinden om hun eigen functioneren te evalueren en te ontdekken, door te doen, waar hun ambities en kansen liggen. Tegelijkertijd werd duidelijk hoeveel energie en beweging een gezamenlijk doel kan losmaken, en hoe dat bijdraagt aan duurzame gedragsverandering. Samen met plezier bewegen, stappen maken, ploeteren en overwinnen zorgt voor verbinding en herkenning, en geeft mensen de ruimte om in een veilige omgeving nieuw gedrag uit te proberen.
Van goed idee naar duurzame implementatie
BigMove toont aan wat er mogelijk is als zorgprofessionals samen een aanpak ontwikkelen die aansluit bij de behoeften uit de praktijk. Ook laat het zien welke uitdagingen komen kijken bij het implementeren van leefstijlinitiatieven: het vraagt onder andere om samenwerking over domeinen heen en het herkennen en adresseren van barrières rond bijvoorbeeld draagvlak, financiering en borging. De Implementatiegids van de Coalitie Leefstijl in de Zorg biedt hiervoor een praktisch handvat. De gids begeleidt professionals binnen zorgorganisaties die leefstijl duurzaam willen implementeren in en vanuit hun organisatie stap voor stap door het implementatieproces: van een goed idee tot duurzaam resultaat.
Over de Database Praktijkvoorbeelden Praktijkvoorbeelden Leefstijlinitiatieven in en vanuit de Zorg
Kijk voor meer informatie over dit initiatief op de Database Praktijkvoorbeelden Leefstijlinitiatieven in en vanuit de Zorg. De database geeft inzicht in bestaande leefstijlinitiatieven binnen de zorg. Het doel is om kennisdeling en samenwerking te stimuleren en anderen te inspireren. De database bevat een niet-uitputtend overzicht van initiatieven van zorgprofessionals en organisaties. Je kunt zelf een praktijkvoorbeeld toevoegen via het vragenformulier. Na publicatie wordt je initiatief zichtbaar voor andere betrokken organisaties en professionals. Met de filters kun je gericht zoeken of je breed oriënteren op wat er speelt in Nederland.
