Leefstijl krijgt een steeds belangrijkere plek binnen de ggz. Er is groeiend bewijs dat het structureel inzetten van leefstijlinterventies de zorg verbetert. Het vandaag gebubliceerde rapport Leefstijlinitiatieven in de ggz, verslavingszorg en beschermd wonen brengt in kaart welke initiatieven al werken en wat nodig is om deze verder op te schalen. Het rapport is uitgevoerd door onderzoeksbureau Mark Bench, in opdracht van Coalitie Leefstijl in de Zorg en het Waardenetwerk Verslaving en Gezonde Leefstijl van de Nederlandse ggz.
Dit onderzoek vormt een verdiepende vervolgstudie op een eerdere inventarisatie (2024), waarin bestaande leefstijlinitiatieven in de ggz breed in kaart zijn gebracht. De Nederlandse ggz zet met dit rapport in op het verder verspreiden van bewezen interventies en het versterken van veelbelovende initiatieven. Mensen met psychische aandoeningen ervaren vaak extra belemmeringen om gezond te leven. Dat kan klachten verergeren en leidt vaker tot lichamelijke problemen. “Leefstijlinterventies dragen bij aan herstel én preventie”, licht Gerard Niemeijer toe, bestuurder bij de Nederlandse ggz en voorzitter van het Waardenetwerk Verslaving & Gezonde Leefstijl.
De leefstijlinitiatieven sluiten aan op de gezamenlijke opgave uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). “Daarin is afgesproken dat zorg verschuift naar gezondheid, preventie en passende ondersteuning”, aldus Niemeijer. “Leefstijlzorg vraagt om extra inzet en investeringen, maar kan op termijn de kosten en druk op de ggz zorg juist verlagen. Leefstijlinterventies zijn daarom geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van toekomstbestendige ggz.”
Meeste initiatieven gericht op beweging
In het onderzoek zijn 42 initiatieven beoordeeld welke klaar of bijna klaar zijn voor de toekomst. Daaruit blijkt dat 10 initiatieven direct schaalbaar zijn en al bij meerdere organisaties worden toegepast. Daarnaast zijn 8 initiatieven veelbelovend, maar is verdere onderbouwing nodig om duurzame opschaling mogelijk te maken. De initiatieven vormen samen een concrete basis om leefstijl breder te integreren in de praktijk.
Het rapport laat zien dat veel van de leefstijlinitiatieven zich op beweging richten. Voor ggz-organisaties die willen starten met leefstijl, bieden de schaalbare initiatieven een praktisch vertrekpunt. Het onderzoek richt zich op initiatieven die zich bezighouden met minimaal één van de BRAVO-factoren: beweging, roken, alcohol, voeding of ontspanning. Daarbij zijn alleen initiatieven meegenomen die niet gericht zijn op de factor waarop de organisatie zich primair richt. Initiatieven die bijvoorbeeld specifiek gaan over het stoppen of minderen van middelengebruik, zijn daarom buiten beschouwing gelaten.
Over het Waardenetwerk Verslaving & Gezonde leefstijl
Via het Waardenetwerk Verslaving & Gezonde Leefstijl werkt de Nederlandse ggz samen met leden en partners aan verdere kennisdeling en implementatie. Voorbeelden zijn het Festival van de Leefstijl en landelijke samenwerkingen via de Coalitie Leefstijl in de Zorg en de Beweegalliantie. De grootste uitdaging ligt in het duurzaam inbedden van leefstijl in de praktijk binnen de ggz vanuit gezamenlijk domein overstijgend perspectief. Door initiatieven te bundelen, kennis te delen en samen op te trekken, kan leefstijl uitgroeien tot een vanzelfsprekend onderdeel van de ggz.
Webinar: Leefstijlinitiatieven in de ggz
Het is duidelijk: leefstijl krijgt een steeds stevigere plek binnen de ggz. Maar hoe zorg je dat kansrijke initiatieven niet blijven hangen in pilots, en écht onderdeel worden van de dagelijkse praktijk? Tijdens het webinar Leefstijlinitiatieven in de ggz worden de belangrijkste inzichten toegelicht en vertaald naar de praktijk. In het webinar is aandacht voor welke interventies schaalbaar zijn, wat succesfactoren zijn en hoe organisaties leefstijl structureel kunnen integreren in hun aanbod. Meld je nu aan!
